U nang tuyến vú là bệnh lý lành tính, xảy ra trong bầu vú và thường gặp ở phụ nữ trên 40 tuổi. Bệnh không đe dọa đến tính mạng của người bệnh nhưng nếu không điều trị vẫn gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe. Vậy u nang tuyến vú là gì? Dấu hiệu nhận biết và cách điều trị bệnh như thế nào? là điều mà nhiều chị em quan tâm và mong muốn giải đáp.
1. U nang tuyến vú là gì?
U nang tuyến vú (hay còn được gọi là dị sản nang hoặc bọc dịch) xảy ra khi có sự xuất hiện của một hay nhiều nang (nang là một hốc chứa chất dịch lỏng, hơi nhầy hoặc đặc,...) tại một hay cả 2 tuyến vú. Các nang có kích thước từ vài mm đến vài chục cm và được mô tả như khối hình bầu dục hoặc khối hình tròn với các cạnh khác biệt.
U nang tuyến vú có nhiều kích thước khác nhau, người bệnh có thể dễ dàng sờ thấy nếu nang nằm ngay sát dưới da hoặc cảm nhận được khi nang có kích thước lớn. Nang thường xuất hiện ở phụ nữ sau 40 tuổi, phụ nữ đến tuổi tiền mãn kinh và có thể tự biến mất sau thời gian mãn kinh.
U nang tuyến vú là bệnh lý lành tính
Nang tuyến vú không phải là ung thư và không gây nguy hiểm. Đa số các trường hợp mắc u nang tuyến vú không cần điều trị, trừ trường hợp nang có kích thước lớn và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày, khi đó các bác sĩ chuyên khoa sẽ đưa ra lời khuyên nên tiến hành tiểu phẫu để loại bỏ nang tuyến vú.
2. Nguyên nhân gây ra u nang tuyến vú
Hiện nay các nhà khoa học vẫn chưa có kết luận chính xác về nguyên nhân gây ra u nang tuyến vú. Tuy nhiên, một số nghiên cứu đã chỉ ra u nang tuyến vú xảy ra do sự dư thừa lượng estrogen trong cơ thể. Ngoài ra, còn một số các nguyên nhân khác như:
- Yếu tố độ tuổi: u nang tuyến vú có thể xuất hiện ở bất cứ độ tuổi nào, tuy nhiên thường gặp nhất trong độ tuổi 40, nghĩa là trong thời gian tiền mãn kinh. Nguyên nhân có thể là do thay đổi lượng hormone trong cơ thể.
- Những người có thói quen sử dụng thuốc có chứa thành phần estrogen.
Trong gia đình có bà, mẹ, chị gái từng mắc u nang tuyến vú thì có nguy cơ mắc bệnh cao gấp đôi người khác.
- Tiền sử gia đình: trong gia đình có bà, mẹ, chị gái, em gái có tiền sử mắc u nang tuyến vú có nguy cơ mắc bệnh cao gấp đôi người khác.
- Thói quen sinh hoạt, chế độ ăn uống thiếu khoa học: thường xuyên sử dụng đồ ăn thức uống có chứa lượng lớn chocolate hoặc cafein, các thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhiều dầu mỡ.
- Sự rối loạn nội tiết tố: lượng estrogen tăng bất thường sẽ khiến các tế bào tăng sinh quá mức kết hợp với việc tích nước trong mô vú, hình thành nang vú.
- Suy giảm năng lượng tế bào: các tế bào bị suy giảm chức năng sẽ gây ảnh hưởng lớn tới quá trình phát triển theo chu kỳ bình thường (sinh ra và chết đi). Các tế bào bất thường tiếp tục tăng sinh mà không chết đi, theo thời gian sẽ hình thành khối u (trong đó có u nang tuyến vú).
- Các mô và các tuyến liên kết với ống dẫn sữa bị ảnh hưởng: trong thời gian mang thai và cho con bú, nếu các mô hoặc các tuyến liên kết với ống dẫn sữa phát triển quá mức sẽ khiến chúng trương lên và chứa đầy dịch lỏng, hình thành u nang tuyến vú.
3. Chẩn đoán u nang tuyến vú như thế nào?
Thông qua các dấu hiệu nghi ngờ người bệnh mắc u nang tuyến vú, các bác sĩ sẽ tiến hành khám tổng quát để xác định những bất thường ở tuyến vú. Sau đó sẽ tiến hành các xét nghiệm cần thiết để có kết luận chính xác nhất. Một số phương pháp chẩn đoán thường được sử dụng là:
- Siêu âm vú: thông qua hình ảnh trên máy siêu âm, các bác sĩ sẽ xác định được u nang có tồn tại trong tuyến vú hay không cũng như vị trí và kích thước của u nang.
- Sinh thiết: các bác sĩ sẽ sử dụng kim nhỏ để chọc và lấy dịch trong u. Sau đó mang đi xét nghiệm để xác định tính chất khối u.
Siêu âm vú để xác định tình trạng u nang tuyến vú
4. Nhận biết triệu chứng u nang tuyến vú
Giai đoạn đầu các dấu hiệu u nang vú thường khá mờ nhạt và không rõ ràng khiến người bệnh chủ quan bỏ qua. Chỉ đến khi các u nang phát triển kích thước, người bệnh sẽ xuất hiện một số triệu chứng điển hình như:
- Cảm nhận được các u cục vùng vú, các u nang này di động được và có hình tròn hoặc hình bầu dục.
- Các cơn đau ngực xuất hiện, đau âm ỉ, dai dẳng hoặc đau ở khu vực khối u.
- Núm vú tiết dịch bất thường.
- Kích thước vú thay đổi trong và sau thời kỳ kinh nguyệt, tăng giảm bất thường.
5. U nang tuyến vú có nguy hiểm không?
U nang tuyến vú thường không gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe và không thể phát triển thành ung thư nếu không có u ác tính trong nang nên chị em phụ nữ có thể hoàn toàn yên tâm. Hơn nữa, bệnh cũng không tác động đến khả năng sinh nở và không gây nguy hiểm cho tính mạng của người bệnh. Tuy nhiên, đối với phụ nữ mang thai hoặc cho con bú thì u nang tuyến sữa có thể gây tắc tia sữa, thiếu sữa.
U nang tuyến sữa có thể gây tắc tia sữa, thiếu sữa
Một số trường hợp, u nang tuyến vú phát triển kích thước, chèn ép lên dây thần kinh và các cơ quan sẽ sẽ dẫn đến các thay đổi như:
- Các cơn đau nhẹ, có lúc đau nhói hoặc đau gắt khiến người bệnh khó chịu và ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống hàng ngày.
- Khi u nang phát triển kích thước khiến hình dáng vú thay đổi, to không đều, gây mất thẩm mỹ và khiến người bệnh mặc cảm, tự ti.
6. Điều trị u nang tuyến vú như thế nào?
Đa phần các trường hợp mắc u nang tuyến vú đều không nhất thiết phải điều trị bởi chúng có thể tự biến mất sau mãn kinh (nếu khối u nhỏ). Tuy nhiên, một vài trường hợp khối u có kích thước lớn và gây bất tiện cho cuộc sống hàng ngày của người bệnh thì các bác sĩ sẽ lựa chọn một số phương pháp điều trị sau đây:
- Phương pháp hút dịch: bác sĩ chuyên khoa sẽ sử dụng kim nhỏ để rút dịch trong nang.
- Sử dụng thuốc nội tiết nhằm mục đích ngưng sản xuất estrogen, ngăn chặn sự phát triển của khối u.
- Phương pháp phẫu thuật: cắt bỏ u nang vú nhưng có nguy cơ dễ tái phát, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của người bệnh.
U nang tuyến vú là bệnh lý lành tính và không đe dọa đến tính mạng của người bệnh. Tuy nhiên, chị em phụ nữ vẫn nên chủ động phòng ngừa u nang tuyến vú bằng việc thay đổi thói quen sống, thực hiện chế độ ăn uống khoa học, bổ sung nhiều rau xanh và các vitamin cần thiết, hạn chế muối trong khẩu phần ăn, thường xuyên tập luyện thể dục thể thao và khám sức khỏe định kỳ 3 - 6 tháng/ 1 lần.