Ung thư vòm họng là loại ung thư phổ biến ở Việt Nam, với số ca mắc bệnh và tỷ lệ tử vong đứng thứ sáu, sau ung thư gan, ung thư phổi, ung thư vú, ung thư dạ dày và ung thư đại trực tràng. Vậy cần biết gì về ung thư vòm họng cũng như cách phòng tránh căn bệnh này? Lời giải đáp sẽ có ở bài viết dưới đây,

1. Ung thư vòm họng là gì?

Ung thư vòm họng xảy ra khi các tế bào vòm họng (phần cao nhất của hầu họng, ngay sau mũi) phát triển bất thường và phân chia không kiểm soát gây ra ung thư. Trong các loại ung thư vùng đầu, mặt, cổ thì ung thư vòm họng là bệnh thường gặp nhất. Bệnh phổ biến ở các quốc gia vùng Đông Nam Á với tỉ lệ cứ 100.000 người thì có 20 đến 30 người mắc.

Ung thư vòm họng thường dễ nhầm lẫn với bệnh về họng thông thường

Các dấu hiệu của ung thư vòm họng giai đoạn đầu thường khó nhận biết. Chỉ đến khi các triệu chứng trở nên rõ ràng thì người bệnh mới tiến hành thăm khám. Tại Việt Nam, có tới 70% các ca mắc bệnh được phát hiện khi đã ở giai đoạn nặng khiến việc điều trị khó khăn và kinh phí tốn kém.

Tùy vào giai đoạn phát triển của khối u, khả năng xâm lấn của các tế bào ác tính mà các người ta chia ung thư vòm họng làm 4 giai đoạn sau:

- Ung thư vòm họng giai đoạn 1: các tế bào bất thường xuất hiện và hình thành nên các khối u nhỏ, kích thước không quá 2cm. Các triệu chứng của ung thư  vòm họng giai đoạn đầu thường mơ hồ, khó nhận biết.

- Ung thư vòm họng giai đoạn 2: các khối u vẫn khu trú trong vòm họng, chưa có sự xâm lấn đến các cơ quan khác. Tuy nhiên, kích thước khối u phát triển lên đến khoảng 5-6cm.

- Ung thư vòm họng giai đoạn 3: các dấu hiệu của bệnh ung thư vòm họng đã trở nên rõ ràng hơn và lan ra các mô lân cận.

- Ung thư vòm họng giai đoạn cuối: khối u di căn đến các cơ quan khác ở xa hơn như môi, miệng và dần phá hủy hạch bạch huyết. Tiên lượng của người bệnh thấp và khả năng điều trị thành công không cao.

2. Nguyên nhân ung thư vòm họng

Ung thư vòm họng là bệnh lý nguy hiểm, có thể di căn đến các cơ quan khác trong cơ thể như gan, phổi, xương,... ở giai đoạn nặng và thậm chí là đe dọa đến tính mạng của người bệnh. Do đó, xác định được các yếu tố nguy cơ gây ung thư vòm họng là điều hết sức cần thiết trong việc phòng ngừa bệnh. Các bác sĩ chuyên khoa đã chỉ ra một vài yếu tố làm tăng khả năng mắc ung thư vòm họng, đó là: 

- Nhiễm virus Epstein - Barr. Theo một vài nghiên cứu đây là loại virus có liên quan đến ung thư vòm họng, thường trong nước bọt và gây ung thư cho người nhiễm chúng.

Thường xuyên tiếp xúc với khói bụi làm tăng nguy cơ ung thư vòm họng

- Người thường xuyên phải tiếp xúc với các hóa chất, khói bụi, thuốc trừ sâu, cao su, nhựa tổng hợp,... trong thời gian dài mà không sử dụng đồ bảo hộ hoặc đồ bảo hộ kém chất lượng.

- Người có thói quen sử dụng các chất kích thích có hại như hút thuốc lá, uống rượu bia, đồ có cồn,...

- Trong gia đình có tiền sử mắc ung thư vòm họng sẽ làm tăng nguy cơ mắc căn bệnh này cho các thành viên khác.

- Yếu tố độ tuổi và giới tính. Nam giới có tỉ lệ mắc ung thư vòm họng cao hơn nữ giới, với tỉ lệ 3/1. Đồng thời, những người trong độ tuổi từ 40-60 tuổi cũng có khả năng mắc bệnh cao hơn những người trẻ tuổi.

- Người thường xuyên sử dụng thực phẩm lên men đồ muối như thịt chua, dưa cà muối, thịt hun khói,...

- Ngoài ra, còn một vài yếu tố khác như việc vệ sinh răng miệng không đúng cách hoặc không có thói quen vệ sinh răng miệng, mắc chứng trào ngược dạ dày hoặc nhiễm trùng virus HPV (vi khuẩn lây qua đường tình dục),...

3. Triệu chứng của ung thư vòm họng

Dấu hiệu ung thư vòm họng thường diễn biến âm thầm trong giai đoạn đầu khiến việc phát hiện bệnh gặp nhiều khó khăn. Người bệnh thường nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường như cảm cúm hay các bệnh tai, mũi họng khác,.. do đó thường chủ quan bỏ qua. Các bác sĩ đã chỉ ra các triệu chứng ung thư vòm họng thường gặp là:

- Đau rát họng, khó nuốt: mặc dù triệu chứng giống với viêm họng nhưng nếu tình trạng đau họng kéo dài, không thuyên giảm thì đó có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh ung thư vòm họng.Thường đau 1 bên cổ họng, mức độ đau tăng dần. Nguyên nhân có thể là do các khối u phát triển, chèn ép lên các cơ quan khác và hạch bạch huyết.

- Ho có đờm: các cơ ho dai dẳng và kèm theo đờm

- Ngạt mũi: ban đầu là hiện tượng ngạt một bên mũi, ngạt trong thời gian gian ngắn. Càng về sau thời gian càng tăng lên và kèm theo cả chảy máu mũi.

Xuất hiện đờm khi ho cần náo ngay bác sĩ để chẩn đoán

- Khàn tiếng, khó nói: nguyên nhân có thể là do các khối u chèn lên dây thanh quản khiến giọng nói thay đổi.

- Các cơn đau đầu xuất hiện: đau âm ỉ, mức độ đau nhẹ. Về sau các cơ đau thường xuyên hơn và mức độ cũng tăng dần.

-  Xuất hiện hạch: người bệnh có thể tự sờ thấy các hạch nổi lên ở cổ, đặc biệt là vị trí dưới cằm. Ở giai đoạn nặng, hạch phát triển kích thước to lên và người bệnh cảm thấy đau nhức.

- Ù tai: đây được xem là một trong những dấu hiệu ung thư vòm họng thường gặp, luôn có cảm giác như có ve kêu bên tai.

4. Tầm soát ung thư vòm họng

Ung thư vòm họng thường gặp ở những người có thói quen sống thiếu khoa học và những người có tiền sử gia đình mắc ung thư. Do đó, tiến hành các phương pháp tầm soát ung thư vòm họng để có kết quả chẩn đoán chính xác là việc làm hết sức cần thiết. 

- Khám lâm sàng: các bác sĩ chuyên khoa sẽ dựa trên các triệu chứng ban đầu của bệnh cũng như trao đổi về bệnh sử trước đây để nắm được tình hình tổng quát.

- Tiến hành các xét nghiệm chụp X quang, chụp CT. chụp MRI.

- Nội soi vòm họng để phát hiện những bất thường.

- Sinh thiết: lấy các mẫu mô nhỏ khi nội soi mũi và kiểm tra dưới kính hiển vi để xác định các tế bào không bình thường.

5. Bệnh ung thư vòm họng có chữa khỏi được không?

Tùy vào giai đoạn ung thư, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân cũng như vị trí, kích thước mà các bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị ung thư vòm họng phù hợp.

Phẫu thuật không được khuyến khích sử dụng trong điều trị ung thư vòm họng

Các phương pháp được sử dụng để xây dựng phác đồ điều trị ung thư vòm họng là:

- Phương pháp phẫu thuật: phương pháp này thường không được sử dụng trong điều trị ung thư vòm họng. Các bác sĩ chỉ sử dụng phương pháp này cho việc loại bỏ hạch bạch huyết ở cổ họng.

- Phương pháp xạ trị: Sử dụng các chùm tia năng lượng cao để tiêu diệt các tế bào ung thư. 

- Phương pháp hóa trị: bằng việc sử dụng thuốc uống, hoặc tiêm trực tiếp vào tĩnh mạch để ngăn cản sự phát triển của các khối u vòm họng.

Bệnh ung thư vòm họng là kẻ thù nguy hiểm của sức khỏe con người. Do đó, xây dựng một lối sống khoa học, một chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng, thường xuyên tập luyện thể thao và tránh xa các chất kích thích gây hại là điều hết sức cần thiết trong việc phòng ngừa ung thư vòm họng. Bên cạnh đó, thăm khám sức khỏe định kỳ để kịp thời phát hiện những bất thường của cơ thể là việc không thể bỏ qua để đảm bảo sức khỏe của mình.